De eerste presentatie die ik bijwoonde was die over het project Erfgoed 2.0. Dat is een sociaal onderzoeksproject van het Interdisciplinair Instituut voor Breedband Technologie (IBBT). Er wordt onderzoek gedaan naar erfgoedbeleving via mobiele toestellen: bezoekers van erfgoedsites kunnen mobiel toegang krijgen tot informatie die gelinkt is aan de plaats die ze bezoeken en die wordt opgehaald uit verschillende erfgoeddatabanken. De nadruk van het project ligt op het interactieve en het sociale van erfgoedbeleving. Erfgoed 2.0 startte ongeveer een half jaar geleden en de stand van zaken die we kregen was dan ook nogal theoretisch. Niettemin een interessant project dat volgens mij heel wat mogelijkheden biedt en dus zeker de moeite is om op te volgen.

Bij het doorkruisen van de gangen ’s middags gauw even een broodje tussen de kiezen. Dan ging het naar een druk bijgewoonde productpresentatie van het Vlaams Centrum voor Openbare Bibliotheken (VCOB) over AquaBrowser Library. De uitleg was uitdrukkelijk niet technisch. De nadruk lag op de manier waarop AquaBrowser Library is ingezet om de bibliografische data van de Vlaamse Centrale Catalogus toegankelijk te maken. Er werd stilgestaan bij de mogelijkheden om een verschillende gebruikersomgeving te tonen in functie van een ander publiek of een andere doelgroep. Voor mij vormt deze presentatie de aanleiding om me meer in de mogelijkheden van AquaBrowser Library te gaan verdiepen. Ik kende wel het eindproduct via Zoeken.Bibliotheek.be en door mijn contacten met het VCOB wist ik ook wel wat over de technische achtergrond, maar voor het bekijken van de details had ik nog geen tijd. Na de presentatie sprak ik dan ook Helga van Gelder van Medialab.nl aan, de makers van AquaBrowser Library.

Nog net de tijd voor een koffietje en dan naar de eveneens druk bezochte presentatie van Rosemie Callewaert (VCOB) over FRBR. Dat letterwoord spreek je uit als [feurbeur] (het lukt me hier niet om de juiste fonetische tekens weer te geven) en staat voor Functional Requirements for Bibliographic Records. Het is een theoretisch concept dat beschrijft hoe grote gegevensbestanden beter doorzoekbaar kunnen worden gemaakt. Rosemie heeft prachtig uitgelegd wat de bedoeling en de mogelijkheden van FRBR zijn. FRBR werd toegepast in Zoeken.Bibliotheek.be, waardoor enkele van de vele mogelijkheden ook konden worden gedemonstreerd. Op het einde van de presentatie rees de vraag of FRBR nu een standaard is of niet. Minder relevant zou je denken, maar het heeft toch zijn belang. FRBR is op zich geen standaard, maar wel een mechanisme dat alleen goed kan werken als je van standaarden gebruik maakt. Standaarden en afspraken gebruiken we in de Vlaamse Centrale Catalogus al twintig jaar en we zullen dat met OpenVlacc en MARC21 in de toekomst in toenemende mate blijven doen. Dat is een goede zaak. Omdat alle Vlacc-catalografen door de jaren heen kwalitatief werk hebben geleverd, kunnen de principes van FRBR nu worden toegepast. Wie zich dus altijd al afvroeg waarom centrale catalografie zinvol is, krijgt daar nu een duidelijk antwoord op. Misschien had Rosemie dat iets meer mogen benadrukken. Als Vlacc-catalografen mogen we best wel trots zijn op het werk dat we leveren.

En dan was het natuurlijk tijd voor ons eigen panel Top technologie trends vanuit openbare bibliotheken. Zoals te verwachten viel was er eigenlijk veel te weinig tijd om zo veel trends toe te lichten. We moesten het dus noodgedwongen kort, vaak te kort houden. De bedoeling was vooral om “prikkels” te geven aan de talrijk opgekomen aanwezigen. Gelukkig – zo bleek uit gesprekjes achteraf – hadden de meesten ook wel begrepen dat elk onderwerp niet uitgebreid zou worden toegelicht.

Ik zet hier nog even een aantal links op een rijtje van initiatieven die door de panelleden werden besproken of aangehaald:

1. Draadloos internet in de bibliotheek
   Dirk Duwijn, afdelingsverantwoordelijke publiekswerking Provinciale Bibliotheek Limburg
   http://www.telenethotspots.be
2. Attenderingsservice i-City Provinciale Bibliotheek Limburg
   Dirk Duwijn
   http://www.i-city.be
3. Blogs
   Eva Simon, docent bibliotheekschool Gent
   De Brakke Hond Blogt
   Blog Bibliotheek Kortrijk
   Biblog Lommel
   Bibliotheek 2.0
   Fontys Mediatheek Weblog
   Bibliothecaris in Blog
4. Online communities
   Eva Simon
   MySpace
   Facebook
   LinkedIn
   Hyves.nl
   Digs.be
   Bibliotheek 2.0
   Archief 2.0
   WebJunction
   Openbare Bibliotheek Heerlen
   Universiteitsbibliotheek Amsterdam
5. Social bookmarking
   Patrick Vanhoucke, dienst bibliotheektechnologie Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek
   Del.icio.us
   Del.icio.us HOB
6. Google Books
   Patrick Vanhoucke
   Google Books
   Google Books Partners
7. Opac sucks
   Peter De Keyser, projectmanager ICT Vlaams Centrum voor Openbare Bibliotheken
   http://www.liveplasma.com
   http://zoeken.jeugdbib.be
   http://zoeken.oba.nl?q=bloggen
8. Mashups
   Peter De Keyser
   http://googlemapsmania.blogspot.com
   http://www.pragmatic.ca/TPLmap/TPLmap.html
   http://www.turnhout.be/bib/index.php?pageid=0504&site=13
   http://wieden_in_vertrouwen.vcob.be
   http://www.A9.com
   http://pipes.yahoo.com/pipes/
9. LibraryThing
   Johan Mijs, projectmanager ICT Vlaams Centrum voor Openbare Bibliotheken
   http://www.zotero.org
   http://www.flickr.com
   http://www.librarything.com
   http://www.librarything.nl
   http://cat.danburylibrary.org
10. The slow library movement
    Johan Mijs
    http://loomware.typepad.com/slowlibrary
    Allen County Public Library
    Yorba Linda Public Library
    Rochester Public Library
    Nashville Public Library

Voor een link naar de volledige presentatie kun je terecht op mijn bericht Top technologie trends vanuit openbare bibliotheken.

Op het einde van de dag had ik nog de presentatie Desktop voor eindgebruikers willen bijwonen. Het begin van de presentatie had ik echter al gemist en er waren nog zoveel collega’s waarmee ik nog een babbeltje wou slaan. En ja, ook hier is kiezen dus weer verliezen. Ik denk dat ik Els Schaerlaekens van de Universiteit Antwerpen binnenkort wel eens contacteer om meer te vernemen over de portal van de universiteit die is ingebed in het bibliotheeksysteem en daardoor in hoge mate interactie met de gebruiker mogelijk maakt.

Informatie 2007 werd afgesloten met een feestelijke receptie, aangeboden door een van de sponsors. Ook tijdens die receptie was er nog volop gelegenheid om met collega’s uit de eigen of uit andere sectoren te praten. En na twee dagen intensief presentaties bijwonen en kennis vergaren mocht er wel eens worden gelachen. Bij een glaasje en een hapje hebben we dat dan ook uitgebreid gedaan.

In een ver verleden had ik het genoegen om als gewetensbezwaarde op het secretariaat van de Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek-, Archief-, en Documentatiewezen (VVBAD vzw) te werken en er een van de eerste edities van Informatie (dat toen nog Informaticamarkt – Forum de l’Information heette) mee te helpen organiseren. Uit ervaring weet ik dat de organisatie van zo’n evenement geen sinecure is en bij de tiende verjaardag van Informatie wil ik de VVBAD dan ook danken voor het boeiende, vernieuwende en soms ook verrassende programma dat zij ons al die jaren heeft weten te bieden.

Evenementen zoals Informatie zijn voor mij in de eerste plaats momenten van reflexie en contact. Je krijgt de gelegenheid om te luisteren en te kijken naar datgene waar andere collega’s mee bezig zijn en dat af te toetsen aan de projecten waar je zelf aan werkt. Je krijgt nieuwe inzichten of geeft jezelf een schouderklopje als je vaststelt dat je het alles bij elkaar zo slecht nog niet doet.

Laten we even bekijken wat er vandaag voor mij op het menu stond.

Samen met vele anderen woonde ik de inspirerende en heel inzichtelijke key note van Peter Hinssen bij. Hinssen is een IT’er van het soort zoals ik ze graag heb. Hij verkoopt niet alleen technische oplossingen, maar heeft ook duidelijk een visie. Hij is een scherpzinnig waarnemer en een gevat redenaar.

Gedurende de rest van de voormiddag bezocht ik onder andere de productstands van Infor (Vubis Smart), GrafiSoft (Pass en MiniPass) en PIMC (TimeTracs).

In de namiddag ging ik luisteren naar Stefaan Renard, hoofd Informatie- en Bibliotheektechnologie bij de Vrije Universiteit Brussel. Stefaan sprak over V-Sources, een voorbeeld van een Electronic Resource Management System (ERMS), een systeem voor het beheer van elektronische bronnen. Meer iets voor wetenschappelijke bibliotheken dan voor de openbare bibliotheek waar ik werk, maar niettemin een interessante voorstelling van de mogelijkheden waaruit ik vooral heb onthouden dat het zelfs in een wetenschappelijke context niet evident is om alle leveranciers van elektronische bronnen dezelfde metadata voor het beheren van die bronnen te laten aanbieden.

Later in de namiddag woonde ik in een afgeladen zaal de presentatie van Eva Simon over Bibliotheek 2.0 bij. Bibliotheek 2.0 is de toepassing van Web 2.0 binnen de bibliotheeksector. Eva benadrukte vooral dat het er bij Bibliotheek 2.0 op aankomt om de bibliotheek bij de klant te brengen, daar waar van oudsher de klant naar de bibliotheek komt. Door bibliotheekvoorzieningen in andere toepassingen te integreren breng je de bibliotheek overal onder de mensen. Bij Web 2.0 speelt ook de participatie een grote rol. De bibliotheek van de toekomst is geen gatekeeper meer, maar een facilitator (dat laatste woord is van mij).

Tijdens de koffiepauze had ik een collegiale babbel met Koen Jacobs, bibliothecaris-ICT van de Antwerpse openbare bibliotheken, over de uitdagingen op het vlak van de catalografie in onze beide instellingen. Beiden kwamen we tot de conclusie dat in de ogen van sommigen catalografie en ICT blijkbaar een onlosmakelijke tweeling vormen, terwijl dat voor onszelf helemaal niet zo vanzelfsprekend is (maar daarom niet per se ongewenst). Ik liep ook nog mijn eigen collega’s Anke, Bea, Cecile en Leila tegen het lijf. Natuurlijk wist ik dat ze er waren, maar in de mensenzee had ik ze vandaag nog niet gezien. Gelegenheid dus om even van gedachten te wisselen over de verschillende presentaties die we hadden bijgewoond.

Op het einde van de dag woonde ik nog een panelgesprek over de provinciale bibliotheeksystemen bij. Het panel bestond uit vertegenwoordigers van de verschillende Vlaamse provincies (provincie Antwerpen ontbrak). Ik zeg het niet graag, maar het was ronduit teleurstellend. Er werd weinig nieuws verteld en de sfeer onder de panelleden was eerder bedrukt dan uitgelaten. Je zou haast denken dat ze hun optreden als een verplicht nummer beschouwden. Het enige lichtpuntje was de demonstratie van het Ovinob Dashboard dat door de provincie Oost-Vlaanderen werd ontwikkeld. Het Ovinob Dashboard maakt gebruik van gegevens uit het provinciale bibliotheeksysteem en staat ter beschikking van elke bibliotheek die op het Oost-Vlaamse bibliotheeknetwerk is aangesloten. Het Dashboard is een toepassing van zogenaamde Business Intelligence, het verzamelen van informatie over de eigen bibliotheekactiviteit. Met het Dashboard kan de lokale bibliothecaris de kerncijfers en statistieken van zijn bibliotheek op een overzichtelijke manier in beeld brengen en interpreteren.

Van een aantal van de presentaties op Informatie 2007 werd een podcast gemaakt. Raadpleeg hiervoor de speciale pagina met podcasts op de website van de VVBAD.

Als lid van de ICT-werkgroep van het Vlaams Centrum van Openbare Bibliotheken (VCOB vzw) neem ik deel aan een panel over “Top technologie trends vanuit openbare bibliotheken”.

Peter De Keyser (VCOB), Dirk Duwijn (Provinciale Bibliotheek Limburg), Johan Mijs (VCOB, Bibliotheekr.org), Eva Simon (docent Bibliotheekschool Gent, Commissaresse 2.0) en ikzelf (Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek) zullen elk twee opvallende trends voorstellen. De trends zijn: draadloos internet, attendering (Dirk Duwijn), blogs, communities (Eva Simon), social bookmarking, Google Books (Patrick Vanhoucke), opac sucks, mashups (Peter De Keyser), Librarything en The slow library movement (Johan Mijs).

Hieronder vind je de leidraad van de presentatie, maar ook veel screenshots (als “back-up” voor het geval de internetverbinding het tijdens de presentatie laat afweten en we dus geen “live” demonstratie kunnen geven).